واکسن آنفولانزا چیست؟
واکسن آنفولانزا به انگلیسی influenza vaccine گفته میشود و یک واکسن شناختهشده برای پیشگیری از بیماری با همین نام است. درواقع واکسنهای آنفولانزا یک فرآورده زیستی هستند که باعث میشوند تا بدن در مقابل یک میکروب یا یک ویروس مشخص، ایمنی فعال اکتسابی تولید کند. بدین شکل آن را در مقابل ابتلا به بیماری آنفولانزا محافظت میکنند.
ویروسهای این بیماری از طریق هوا منتشر و از راه بینی، دهان یا حتی سطوح آلوده به افراد منتقل میشوند . این ویروسها دائما در حال جهش هستند و تغییر پیدا میکنند، از همینرو هر سال نوع جدیدی از واکسن را میسازند تا بدن نسبت به این ویروس ایمن باشد .
بنابراین میتوان گفت واکسنهایی که سالهای قبل برای پیشگیری از آنفولانزا زدهاید، در سال جاری اثربخش نیست. حتی برخی متخصصان معتقدند افرادی با شرایط خاص باید ۲ نوبت در طول سال تزریق کنند.
انواع واکسن آنفولانزا :
واکسنهای آنفولانزا انواع مختلفی دارند که طبق توصیه CDC . انواع آنها شامل موارد زیر میشوند:
واکسنهای سه ظرفیتی
در این نوع ، بدن در برابر 3 نوع ویروس A آنفولانزای (H1N1)، ویروس A آنفولانزای (H3N2) و یک ویروس B ایمن میکند. انواع واکسن سه ظرفیتی عبارتاند از:
- سه ظرفیتی با دوز استاندارد: این واکسنها برای افراد ۱۸ تا ۶۴ سال مناسب هستند و به آنها واکسن آنفولانزای تخممرغی میگویند.
- سه ظرفیتی دارای ادجوانت: این نوع واکسن برای افراد بالای ۶۵ سال مناسب است. وجود ماده ادجوانت درون واکسن، بدن را در برابر ویروسها ایمن میکند.
واکسنهای چهار ظرفیتی آنفولانزا
این نوع بدن را در برابر ۲ گونه از ویروسهای A و ۲ گونه از ویروسهای B ایمن میکند، از همینرو بدن مقاومت بیشتری در برابر عفونت نشان میدهد . انواع آنها عبارتاند از:
- چهار ظرفیتی با دوز استاندارد: این واکسن برای همه افراد بالای ۶ ماه مناسب است و به اغلب به بازو تزریق میشود. دوز استاندارد این واکسن از ویروس رشدیافته در تخممرغ تولید شده و در ترکیبات خود آفلوریا، فلوریکس، فلولاول و فلوزون چهار ظرفیتی دارد.
- چهار ظرفیتی مبتنی بر سلول: ویروس رشدیافته این واکسن درون کشت سلولی ایجاد میشود، در ترکیبات خود تخممرغ ندارد و برای افراد بالای چهار سال مجاز است.
- چهار ظرفیتی نوترکیب: این واکسن بدون تخممرغ است و برای افراد بالای ۱۸ سال مناسب است. اگر به تخممرغ حساسیت شدید دارید، این واکسن آنفولانزای را برای شما ساختهاند.
- چهار ظرفیتی دارای ادجوانت: این واکسن برای افراد بالای ۶۵ سال تایید شده و به دلیل وجود ماده ادجوانت ایمنی قویتری ایجاد میکند.
- چهار ظرفیتی با دوز بالا: این نوع واکسن آنفولانزا بیشتری آنتیژن را دارد تا ایمنی بالایی ایجاد کند. اغلب آن را برای افراد ۶۵ سال یا بالاتر تزریق میکنند.
واکسن هلندی In fluvac
ویژگیها عبارتاند از:
- این نوع بدن را در برابر ۲ نوع ویروس آنفولانزای نوع A و نوع B ایمن میکند.
- ترکیبات این نوع واکسن هلندی روی تخممرغهای جنیندار تکثیر شده است.
- استفاده از آن برای افراد بالای ۶ ماه تایید شده است.
- در بارداری و شیردهی مجاز است.
واکسن فرانسوی Vaxigrip tetra
ویژگیها عبارتاند از:
- از نوع واکسن غیر فعال است و برای افراد بالای ۶ ماه تزریق میشود.
- تزریق واکسن فرانسوی در بارداری و شیردهی ایمن است.
- اگر به پروتئین مرغی و تخممرغ آلرژی شدیدی دارید، تزریق واکسن آنفولانزا فرانسوی ممنوع خواهد بود.
واکسن ایرانی نوترکیب فلوگارد
فلوگارد از نوع نوترکیب 4 ظرفیتی است که سابقه تولید آن به ۲ سال گذشته میرسد. واکسن ایرانی در ترکیبات خود منشا تخممرغ، آنتیبیوتیک و مواد نگهدارنده ندارد . تزریق این واکسن به صورت تک دوز فقط در افراد بالای ۱۸ سال انجام میشود و هنوز میزان ایمنی آن در زنان باردار و شیرده به طور کامل بررسی نشده است.
آیا زنان باردار و یا شیرده میتوانند از واکسن آنفلونزا استفاده کنند؟
باور غلطی در مورد این موضوع وجود دارد و بزرگترین نگرانی در خانمهای باردار ، احتمال زایمان زودرس است. در حالی که با دریافت این واکسن، هم بدن مادر و هم بدن نوزاد از این بیماری ایمن میشود.
بنابراین میتوان گفت واکسن آنفولانزا در بارداری نه تنها خطرناک نیست بلکه ایمنی نسبی برای نوزاد پس از تولد تا ۶ ماهگی ایجاد میکند. البته واکسنهای ضعیفشده زنده به شکل اسپری بینی برای زنان باردار توصیه نمیشود.
همچنین واکسن آنفولانزا در شیردهی برای محافظت از مادر و انتقال آنتیبادیهای محافظ به کودک، بسیار ضروری است و احتمال ابتلای کودک به آنفولانزا را کاهش میدهد.
چه کسانی نباید واکسن آنفولانزا بزنند؟
قبل از دریافت واکسن آنفلوآنزا با یک پزشک عمومی یا داروساز در این مورد مشورت کنید. تزریق واکسن آنفولانزا در زمان سرماخوردگی ملایم خطری ایجاد نمیکند اما در صورت احساس تب، بهتر است دریافت واکسن را به تعویق بیندازید.
افرادی با ویژگیهای زیر، کاندید دریافت این واکسن نیستند:
- نوزادان زیر ۶ ماه
- افرادی با سابقه سندرم گیلن باره
- تجربه واکنش شدید به واکسنهای آنفولانزا
- سابقه حساسیت به اجزای تشکیلدهنده واکسن